Werkboek — Hoofdstuk 11: Basis testen en debuggen

Let op: alle programmacode schrijf je in het Engels (zoals in het boek). De uitleg en opdrachten zijn in het Nederlands.

Doel van dit hoofdstuk

• Print‑debugging op een doelgerichte manier toepassen.
• Aannames vastleggen met assert (ontwikkelchecks en in tests).
• Kennismaken met unittest (standaardbibliotheek) en pytest (populair framework).
• Foutmeldingen (tracebacks) leren lezen en focussen op eigen code.

Richtlijnen

• Houd voorbeelden klein en gericht. Schrijf duidelijke functienamen in het Engels.
• Gebruik assert in tests en als ontwikkelcheck; niet als gebruikersvalidatie in productiecode.
• Voor pytest: zorg dat bestands- en functienamen met test_ beginnen.
• Als je met floats werkt: vergelijk met tolerantie (bijv. abs(a-b) < 1e-9 of math.isclose).

Oefening 1 — Print‑debugging (gericht kijken) Er is een functie met een bug:

# normalize_name.py

def normalize_name(s: str) -> str:
    s = s.strip()
    parts = s.split()
    return "".join(part.lower() for part in parts)  # BUG: mist spaties tussen woorden

• Schrijf een mini‑script dat de functie aanroept met " Ada Lovelace ".
• Voeg 2–3 doelgerichte debug‑prints toe (in het script of tijdelijk in de functie) om te zien wat er misgaat.
• Noteer (in comment) wat de bug is en hoe je die zou fixen.

Oefening 2 — Aannames met assert Schrijf een functie average(values: list[float]) -> float die het gemiddelde teruggeeft.

• Voeg een assert len(values) > 0, "values must not be empty" toe.
• Demonstreer in een script het succespad en het falen (lege lijst) met de resulterende AssertionError.

Oefening 3 — Kleine assert‑tests zonder framework Maak een bestand math_utils.py met functies add(a,b) en even_sum(n) (som van even getallen t/m n).

• Schrijf een tweede bestand test_math_utils_sanity.py met 4–6 assert‑checks die deze functies controleren.
• Run het testbestand gewoon met python en laat mislukking/succes zien.

Oefening 4 — unittest basis

• Schrijf test_math_utils_unittest.py met een unittest.TestCase klasse met minstens twee testmethoden:
  • test_add_basic() gebruikt self.assertEqual.
  • test_even_sum_small() test enkele kleine gevallen.
• Laat zien hoe je dit runt met python -m unittest -q (beschrijf de commandoregel in een comment).

Oefening 5 — pytest basis (installatie buiten scope hier)

• Schrijf test_math_utils_pytest.py met twee testfuncties voor add en even_sum.
• Voeg een test toe die een exception verwacht met pytest.raises (bijv. voor een div(a,b) die ZeroDivisionError gooit bij b==0).
• Noteer in een comment hoe je dit zou draaien: pytest -q.

Oefening 6 — Traceback lezen Schrijf een klein script show_error.py dat bewust faalt (bijv. int("abc")).

• Plak (in comment) een voorbeeld‑traceback en markeer welke regel jouw code was en welk exceptietype werd gegooid.
• Schrijf 1–2 zinnen (NL) hoe je vanaf onder naar boven leest voor de kern.

Oefening 7 — Tolerantie bij floats Schrijf circle_area(r) en schrijf daarvoor tests die niet exact op decimale weergave vertrouwen.

• Gebruik abs(actual - expected) < 1e-9 of math.isclose in je asserts.
• Toon één case die zonder tolerantie flaky zou kunnen zijn.

Oefening 8 — Mini refactor met testnet Schrijf def slugify(text: str) -> str (zoals in eerdere hoofdstukken) en schrijf 5 asserts die gewenste gedrag vastleggen (spaties → streepjes, lowercase, alleen alfanumeriek/streepjes).

• Introduceer bewust een bug (bijv. join zonder separator) en laat zien dat een assert faalt.
• Fix de bug en laat alle asserts weer slagen.

Oefening 9 — unittest: exceptions en setup/teardown (licht)

• Maak in math_utils.py een div(a,b) die ZeroDivisionError gooit bij b==0.
• Schrijf een unittest.TestCase met setUp die een paar veelgebruikte waarden opslaat.
• Voeg een test toe met assertRaises(ZeroDivisionError) voor div(1,0).

Oefening 10 — Korte workflow & valkuilen

• Schrijf 3 bulletpoints (in comments) over jouw testworkflow (schrijf functie → bedenk voorbeelden → schrijf asserts → run → refactor → run).
• Noem 3 valkuilen en de remedies (bijv. alleen “happy path” testen, asserts met floats, assert in productie i.p.v. echte validatie).

Uitdaging (optioneel) — Kleine rekenmodule met volledige cyclus Bouw calc2.py met functies add, sub, mul, div, pow en schrijf:

• Eenvoudige pytest‑tests (of assert‑tests) die normale gevallen, randgevallen en exceptions afdekken.
• Voeg 1–2 unittest‑tests toe als extra voorbeeld.
• Laat zien hoe je pytest -q / python -m unittest zou gebruiken (in comments).